Jouw brein stuurt je lichaam aan, 24/7. Zonder dat jij overal bovenop hoeft te zitten. Want stel je voor dat je bij elke ademhaling bewust moest denken: “In… uit… oh shit, vergeten…”. Gelukkig regelt je brein dat voor je. Net als je spijsvertering, temperatuur en hartslag. Dat zijn autonome processen: ze draaien vanzelf. Tegelijkertijd zijn er functies waar jij wél bewust over kiest: bewegen, spreken, handelen. Maar zelfs beweging gebeurt vaak onbewust. Leg je handen maar eens op je buik en borst. Adem in. Adem uit. Zie je? Zelfs als je “niets” doet, beweegt je lichaam continu. Onbewust in actie.
En dát is waar het interessant wordt: wat onbewust gebeurt, kun je bewust maken. En zodra je dat doet, krijg je grip, energie en keuzevrijheid.
Ken je de ervaring van ergens ver weg te zijn, waarbij je het besef van tijd en ruimte kwijt was? Je bent niet aan het denken… je bent simpelweg… tja, waar? Als iemand tegen je praat, hoor je het niet. Als je terug “op aarde” bent, kun je niet zeggen waar je met je gedachten was, want je was niet aan het denken. Zo’n moment heeft iedereen weleens gehad. Meestal duurt het kort. Helaas dringt zich de “werkelijkheid” (druk, druk) weer op en ga je verder waar je gebleven was.
Dagdromen, trance, een moment van “verlichting” of hypnose? Whatever… maar het brein ging even in een andere stand. Op deze momenten zakt het bewustzijn naar het onderbewuste. Er ontstaat een relaxte focus, als een lichte trance, en fysieke ontspanning.
De structuur van het brein
Het onbewuste
Ook het reptielenbrein genoemd (de kleine hersenen en hersenstam). Het primitieve deel zorgt ervoor dat we in leven blijven. Vrij belangrijk. Het regelt hartslag, ademhaling, bloeddruk enzovoort. Maar ook de primaire reacties: vechten, vluchten, bevriezen of inkrimpen. Dit gebeurt allemaal buiten het bewustzijn om.
Het onderbewuste
De “harde schijf”, waar alle ervaringen van het leven worden opgeslagen, ook de oudste ervaringen zoals conceptie en geboorte. Je bent ze niet meer bewust, maar bijvoorbeeld bij hypnose of regressietherapie kan iets hiervan omhoog komen.
De basis van het onderbewuste wordt gevormd door:
- Herinneringen: bestaan alleen in je eigen systeem, zijn vaag en niet per se feiten
- Gedragspatronen: net geïnstalleerde programma’s die automatisch draaien in je systeem
- Copingstrategieën: zelf gecreëerde manieren om met alles om te gaan
- Vaardigheden: je competenties, die bepalen je gedrag en dus je leven; het is nodig om deze te onderhouden
- Emoties: maken het bewustzijn zichtbaar; ze zijn de gevoelens-taal van het onderbewuste
- Overtuigingen: ideeën over jezelf en de wereld, ontstaan tussen 0–7 jaar door eigen ervaringen en onder invloed van de omgeving
Bewustzijn
De neocortex, het moderne brein, rationeel en bewust. Hiermee kunnen we denken, analyseren, bewust kiezen, leren en aanpassen. Maar slechts 5% van de keuzes wordt vanuit bewustzijn gemaakt (!). De neocortex leert zich aan te passen en blijft zich ontwikkelen (neuroplasticiteit). We kunnen dus ons bewustzijn verhogen en patronen en overtuigingen veranderen.
Het bewustzijn is als een vuurtoren over zee. Het staat stevig op een strategisch uitkijkpunt en brengt licht in het donker, zodat je veilig kunt varen op je route. Veranderingen aanbrengen in ons gedrag of overtuigingen (in het onderbewuste) kan alleen vanuit het bewustzijn.
Vrienden maken met “de poortwachter” is een belangrijke stap, want die werkt als een “firewall”. Zoals in een conflict of bij bedreiging: je sluit je af. Je vaste patroon gaat in; dat kost veel energie om de firewall op te trekken. Er komt geen informatie meer binnen en ook niets naar buiten. Veilig? Ja. Effectief? Nee. Er verandert niets; het patroon blijft bestaan.
We kunnen een andere manier kiezen en dit eigen maken door te communiceren met ons onderbewustzijn, om zo de poortwachter te omzeilen. Meditatie is bijvoorbeeld een manier om de hersenfrequenties te verlagen. Het kalmeert het overprikkelde bewustzijn (zintuiglijke prikkels, beelden, geluiden, het denken… het moderne brein).
Als je niet van mediteren bent, maar wel van hardlopen, kom je op dezelfde manier in het onderbewuste terecht. Of als je van dansen of zingen bent.
Kortom, je brein werkt constant, grotendeels onbewust, maar je hebt de sleutel tot invloed. Door te begrijpen hoe het onbewuste, onderbewuste en bewustzijn samenwerken, kun je je reacties, patronen en keuzes beïnvloeden. Of je nu mediteert, hardloopt, danst of zingt, je opent de deur naar je onderbewuste en creëert ruimte voor focus, ontspanning en bewuste keuzes. Je vuurtoren blijft branden, zelfs in de storm. Wel zo veilig!
