Zeker in deze tijd lijkt het alsof je tot de tanden gewapend door het leven moet. De wereld staat op scherp en landen pompen miljarden in defensie. Maar let op. Wat op grote schaal gebeurt, wordt weerspiegelt in ons eigen leven. Grenzen stellen is absoluut van levensbelang. Maar deze bewaken ook, want als die niet gerespecteerd worden, heb je niets aan een stopbord of tuinhek. Maar hoe doe je dat?
Er zijn zachte of flexibele grenzen en harde grenzen te onderscheiden. Want het is niet hetzelfde als iemand iets onaardigs tegen je zegt of iemand je een duw geeft. Als iemand troep in je voortuin parkeert of iemand inbreekt in je huis. Als je huisdier je slipper opeet of je nieuwe bank zo bewerkt dat het direct bij het grofvuil kan.
Kijk eerst in de spiegel
Voordat je de vinger naar de ander wijst, doe je eerst een stap terug: wat is jouw eigen aandeel hierin? Heb je wel écht de tijd en energie in je hond gestoken voordat hij uit verveling je slipper sloopte? Heb jij je buurman onbewust munitie gegeven om jou 'terug te pakken'? Heb jij iets gedaan waardoor die collega opeens zo bot tegen je doet? Vaak hebben we totaal niet door wat de impact is van onze eigen acties en woorden. Een echte baas neemt daar 100% eigenaarschap voor.
Het allerbelangrijkste is dialoog, eerst met jezelf. Dat is je basiskamp. Zorg dat je eerst voor jezelf kraakhelder hebt wat we zelf doen en wat we zelf nodig hebben. Pas als je dat scherp hebt, stap je gefocust op de ander af. Bepaal vooraf je intentie: een grens neerzetten die gerespecteerd wordt.
Bij een flexibele grens ben jij de regisseur. Jij bepaalt of je hem strak houdt of dat je hem strategisch laat vieren. Mag je kind naar buiten schieten in de zon terwijl dat huiswerk nog ligt te wachten? Tuurlijk! Als jij besluit dat die grens vandaag even meebuigt met het prachtige weer, dan is dat jouw bewuste keuze.
Harde grenzen, nul handgranaten
Bij een harde grens willen we een duurzaam resultaat. Tot hier en geen millimeter verder. Stellen we dit vanuit de hardheid, met dreigementen of verwijten, in aanvallende vorm, dan zal mogelijk een tegenaanval komen. In plaats van rust creëren we dan een spanningsveld. Ook hier is dialoog ("diplomatie") een betere weg, waarin we onze redenen aangeven voor de harde grens zonder schuldgevoel.
We denken dat grenzen stellen te maken heeft met anderen buiten houden, maar in feite hebben we juist de medewerking van de ander nodig. Streven naar een win-win situatie is productiever. Dus laat de mitrailleurs en handgranaten thuis als je harde grenzen wil stellen.
Natuurlijk is het spannend om grenzen te stellen! Als we dat accepteren in plaats van daar tegenin te gaan of willen vermijden, dan verdwijnt de spanning. Spanning ontstaat door angst of eigen weerstand.
Oefen stap per stap met kleinere dingen om vertrouwd te raken. Het is niet zo dat we onze relaties schaden, afstand creëren of conflict veroorzaken als we grenzen stellen op de juiste wijze. Het is de toon die de muziek maakt. We scheppen duidelijkheid voor onszelf en de ander. Dat is te waarderen. Wie het niet waardeert, heeft een probleem met zichzelf, niet met jou!
We hebben grenzen nodig voor ons mentale en fysieke welzijn, voor onze tijd en ruimte, financiën, intimiteit, normen en waarden en ENERGIE. Je zou kunnen denken dat grenzen beperkend zijn, maar het tegendeel is waar. Ze geven vrijheid om te doen wat je wil en nodig hebt versus opgaan in wat van je verwacht of gewenst wordt.
Let op je schutting
Grenzen vragen ook onderhoud, net als je schutting. Anders storten ze in elkaar. Misschien heeft jouw buurman het brijante idee om de schutting weg te halen vanwege gezelligheid. Het kan goed zijn dat je dit totaal niet ziet zitten. Dan staat je toch aan te geven wat je liever wil. Het kan nodig zijn dat je grenzen aanpast aan nieuwe relaties en situaties. Grenzen stellen doe je door duidelijk te communiceren:
- Helder aangeven wat wel en niet past
- Niet uitstellen, op het moment zelf aangeven
- Geen verwachting hebben dat anderen het zullen raden of snappen
- Niet invullen dat anderen het niet leuk zullen vinden
- Trouw blijven aan je normen en waarden
- Geen schuldgevoel, niet pleasen (en toch begrip-/compassievol naar de ander)
- Aangeven hoe je je voelt als je grenzen worden overschreden
Zonder het gesprek aan te gaan, tast je simpelweg in het duister over wat een ander werkelijk doormaakt. Daarom is de dialoog altijd de meest duurzame strategie: het geeft je de informatie en context die je nodig hebt. Ja, je bewaakt met overtuiging je grenzen en je energie, maar dat betekent niet dat je de verbinding met de ander moet verliezen.
Grenzen stellen is geen oorlog voeren
Benaderbaarheid, wederzijds respect en oprecht begrip creëren uiteindelijk veel meer rust en resultaat dan een constante grensbewaking van militaire proporties.
Onderschat nooit de impact die je hebt om je eigen realiteit vorm te geven. Om je energie te beschermen sta je voor een fundamentele keuze: zoek je naar constructieve compromissen en bouw je aan bondgenootschappen, of kies je voor de permanente strijd en creëer je vijanden? Die verantwoordelijkheid ligt volledig bij jou. Je kunt kiezen voor krachtige zachtheid, of voor destructieve hardheid. Zoals onze hoofdredacteur altijd zegt: "You live by the choices you make."
Als er een punt komt waarop grensbewaking niet meer lukt op de zachte wijze, is de laatste remedie de harde opstelling. Defensie door de inzet van geweld is verantwoord als we de consequenties accepteren. We mogen niet vergeten dat karma zich altijd uitwerkt, en dat gaat op voor iedereen. “If you live by the sword, you die by the sword”.
