Wat als we onze eigen energievreter numero uno zijn? We weten inmiddels dat al die prikkels van buitenaf ons systeem overladen. We geven externe prikkels de schuld, maar intussen lopen we zelf rond als een soort menselijke stofzuiger op turbo-stand. Ondertussen raken we langzaam leeg. Eigenlijk leven we vaker van buiten naar binnen dan andersom. Lekker reactief dus.

Een prikkel komt binnen en hoppa, daar gaat de automatische reactie: boos, geïntimideerd, rebels, vermijdend of schuldig, afhankelijk van karakter en situatie. En natuurlijk geven we de buitenwereld de schuld. “Hij zei dit, zij deed dat, toen gebeurde dat…” Cirkeltje rond. Case closed. Oorzaak buiten ons, wij vrijgepleit. Bravo!

Niet wat er gebeurt, maar hoe je ermee omgaat

Spoiler: het is niet de buitenwereld die je leeg trekt, maar hoe jij reageert. Verrassend? Niet echt. Onze reactie bepaalt of energie wegstroomt, behouden blijft of zelfs oplaadt. Neem de hond van Marina. Meneer tikt op zijn metalen eetbak om te laten weten dat hij eten wil, zó hard dat het lijkt alsof hij auditie doet voor Holland’s Got Talent. “Nee vriend, geen eten, allang geen tijd.” Cling-cling. Nog een keer. Nog een paar keer. Je hoofd verandert langzaam in een snelkookpan. Toegeven? Dan stopt het irritante geluid meteen… maar de harige slimmerik wint de battle. Classic energielek.

Onze interne tiran

Ons bewustzijn werkt met vaste patronen om binnenkomende info te verwerken. Ooit superhandig bij sabeltandtijgers en andere levensbedreigende situaties, maar tegenwoordig vooral een soort innerlijke tiran met een fluitje en clipboard die bepaalt hoe wij moeten reageren.  En die tiran slurpt serieus veel energie.

Van jongs af aan leren we via opvoeding, school en voorbeelden hoe we moeten denken, doen en reageren. Totdat er een “hé, wacht eens…” moment opduikt: “Is dit eigenlijk wel wat ik écht denk, zeg, vindt, wil of ben…?” 

Dat is wanneer de echte jij in opstand komt tegen aangeleerde gedragingen die bakken energie kosten. Want wie heeft er last van? Jij. Jij zit met stress, overprikkeling, uitputting, drama, high school musical, vluchten of schuldgevoel. Jij bent, zonder dat je het doorhebt, de veroorzaker van je eigen energielek.

Interne energiedieven op een rij

Ons brein houdt van automatische reacties. Ooit handig, nu vaak je grootste saboteur:

• Polariserend denken: zwart/wit, grijstinten bestaan niet.
• Generaliserend: alles over één kam scheren, conclusies trekken zonder info.
• Ongegrond wantrouwen: oordelen zonder bewijs. CSI-stijl, maar dan zonder data.
• Negatief denken: vooral focussen op wat fout gaat.
• Vaste verwachtingen: alles moet volgens jouw script verlopen. Boos als dat niet zo is.
• Hebberigheid: altijd meer willen — spullen, macht, waardering, likes
• Zelf-gecentreerd: ik, mij, mezelf… en nog een beetje ik.
• Vermijden en verstoppen: weglopen, bevriezen, verbloemen, niet willen zien.
• Koppigheid: koste wat kost gelijk willen hebben.
• Competitiviteit: altijd willen winnen, domineren, vooraan willen zijn.

Klinkt bekend? Dat is niet toevallig.

Jagen toen en nu

In het stenen tijdperk moest de mens jagen om te overleven. Nu jagen we op koopjes, banen, relaties, likes. Andere prooi, zelfde principe. Andere wapens zoals social media, geld, dating apps, etc.

De vraag is: helpen ze écht om onze verlangens te vervullen, of slepen ze ons alleen maar dieper in oude patronen en verslavingen ? Kortom: zijn we stiekem gewoon bezig met een intern energievreter-abonnement? Iets om over na te denken.

Ga intern op jacht 

De echte winst begint wanneer je durft te kijken naar je eigen dieven. Niet naar buiten, maar binnenin. De modder in. Zelfreflectie, eerlijk en zonder omwegen de confrontatie aangaan. Want pas als je durft te erkennen wat je ziet, ontstaat een bewuste keuze. En dát bevrijdt ons van de eindeloze molen van energievretende patronen en alle emoties die daarbij horen: drama, fixaties, schuldgevoel, negatieve gedachten, twijfel, onzekerheid en angst.

Van Neanderthaler reactie naar Energiebazen-modus

Van oerreacties naar bewust gedrag. Onze energie lekt niet door een gebeurtenis, maar door het verhaal dat we erover maken. Wat is het feit? Wat is mijn interpretatie? Is dit waar, of vul ik in? Dat simpele onderscheid haalt al de helft van de drama-brandstof weg. Nog een gouden tip: stop met “alles moet volgens mijn script”. Verwachtingen zijn misschien wel dé grootste energievreters. Hoe strakker jouw script, hoe sneller je teleurgesteld, boos of uitgeput raakt. Laat de regie niet bepalen door hoe jij vindt dat iets zou moeten gaan, maar door hoe jij ermee omgaat als het anders loopt.

Herken je patronen. Echt herkennen. Niet vaag weten dat je “soms koppig bent”, maar eerlijk zien wanneer je brein op oude software draait. Welke situaties zuigen je leeg? Welke trekjes zie je steeds terugkomen? Daar heb je kans om te groeien. 

Kies er één. Alleen één. Voor een week. Observeer ’m alsof je naar een natuurdocumentaire kijkt: “Ah ja, daar gaat mijn innerlijke dramaqueen weer”, of “Hallo Neanderthaler, daar ben je weer.” Door het te zien, doorbreek je het.

Uiteindelijk draait het hierom. Niet de hond. Niet je collega. Niet je partner. Niet het weer.
Jij bepaalt. Jij bent de baas.